Nieuwe trends
Heup
- Brochure heupprothese
- Nieuwe trends in heupchirurgie
- geschiedenis van de heupchirurgie
- Heupkopnecrose
- Heuparthroscopie
- Klassieke heupprothese
- Minimal invasieve chirurgie
- Resurfacing (McMinn)
Knie
Onderzoeken
Schouder
Rug
klinisch pad THP
Preoperatieve voorbereiding
voet
Transmuraal aspect bij klinischpad
Hand
sportletsels


 
 
Home Dienst Orthopedie Artsen Orthopedie Traumatologie Nieuws Links
Waar ben ik ? : Home > Orthopedie > Heup > Brochure heupprothese
Medische dienst Orthopedie ZNA Middelheim

ZNA Middelheim

Lindendreef 1 2020 Antwerpen

Geplande totale heupprothese

Informatiebrochure zomer 2010

Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheiszorg

Geachte mevrouw, mijnheer,

Je vindt in deze brochure informatie over het plaatsen van een heupprothese. Wij danken je voor het vertrouwen dat je stelt in onze afdeling Orthopedie - Traumatologie. Deze brochure staat boordevol nuttige informatie. Lees ze aandachtig om goed voorbereid naar het ziekenhuis te komen. Achteraan vind je ruimte voor eigen notities en ook een lijstje met zaken die je in orde dient te brengen vóór je opname. Bij opname ontvang je de algemene onthaalbrochure van ZNA Middelheim. Ook daarin vind je praktische informatie.

1. Inhoudstafel

1. Inhoudstafel
2. Het team
3. Beschrijving van de ingreep en uw verblijf
4. Tegenaanwijzingen
5. Voorbereiding op de opname
6. Het verblijf
7. Wat na het ontslag uit het ziekenhuis?
8. Prognose en verloop
9. Mogelijke complicaties
10. Kostprijs
11. Ondersteunende diensten
12. Bij problemen
13. Indien je nog vragen hebt…
14. Voorbeeld van het kostenplaatje
15. Checklist om zelf aan te vullen
 

2. Het team
Er staat een heel team klaar om je op te vangen. Je zal vooral begeleid worden door je behandelende arts, de assistenten, de verpleging en kinesisten (Shaun Malone en Kristin Van Raemdonck). Bij je opname kom je terecht op verpleegeenheid 7D of 7E. De hoofdverpleegkundigen zijn Sonia Grauls (7D) en Gerd Peeters (7E).

3.  Beschrijving van de ingreep en je verblijf

3.1. Wanneer wordt een heupprothese geplaatst?

Een heupprothese (=een kunstheup, foto 1 en 2) wordt geplaatst bij ernstige beschadiging van het heupgewricht. De oorzaak van deze beschadiging is meestal artrose of een reumatische aandoening. Dit veroorzaakt pijn en slecht functioneren. De schade is te zien op een röntgenfoto van de heup.



Het heupgewricht bestaat uit de kop van het dijbeen die soepel ronddraait in de kom van het bekken. Die soepele beweging wordt mogelijk gemaakt door een laagje kraakbeen op de kop van het dijbeen en in de kom van het bekken. Kraakbeen is een glad en verend weefsel.

Slijtage van het kraakbeen noemt men artrose. Dergelijke slijtage is een normaal verouderingsproces dat bij iedereen optreedt. Bij sommige mensen verloopt de slijtage sneller. Oorzaken daarvan zijn abnormale belasting, een ongeval, of vormafwijkingen van het heupgewricht. Er is zeker ook een belangrijke familiale voorbeschiktheid. Slijtage is niet altijd aan een specifieke oorzaak toe te schrijven.

Dergelijke slijtage veroorzaakt pijn. Wanneer de pijn niet meer kan verholpen worden met andere middelen zal een heupprothese worden voorgesteld. Bij ernstige heupbeschadiging worden zowel heupkop als heuppan vervangen (volledige prothese).
We plaatsen ook vaak een prothese als de heupkop afbreekt. Het is dan niet altijd noodzakelijk om heel het gewricht te vervangen. Gewoonlijk wordt enkel de afgebroken kop van het dijbeen vervangen. De pan wordt gespaard. We spreken dan van een “halve prothese” of “hemiprothese”.

3.2. Hoe ziet een heupprothese er uit ?

Een heupprothese is een nabootsing van de normale heup. Bij de operatie wordt de heupkop verwijderd . In de kom wordt het resterende kraakbeen uitgefreesd. Vervolgens worden de onderdelen van de nieuwe heup geplaatst. In de heupkom komt de nieuwe kom van kunststof en metaal (foto 3).



Daarna wordt in het bovenbeen een metalen pen geplaatst met een klein kopje er bovenop. Dit past precies in de kunststof kom. Deze pen wordt ook wel de “steel” of “stem” genoemd.

Er zijn verschillende manieren om de onderdelen vast te zetten. In onze dienst wordt de metalen kom meestal gewoon geklemd in de oorspronkelijke heuppan. Het bot groeit in de prothese in. Deze ingroei wordt bereikt na ongeveer 6 weken. Soms worden er één of twee schroeven geplaatst om de pan gedurende de eerste weken op haar plaats te houden tot ingroei bereikt is.

In de metalen kom wordt een kunststof gedeelte geplaatst dat uit hoogwaardig plastiek vervaardigd is. Oorspronkelijk gebruikte men een plastieken binnenpan en een metalen kopje. Het plastiek is de zwakke schakel van de prothese omdat die het meest aan slijtage onderhevig is. Dergelijke slijtage treedt bij iedereen op. Snelle plastiekslijtage kan een mechanisme in gang zetten dat de heupprothese uiteindelijk doet loskomen. De normale levensduur van een plastiek/chroom-cobalt-prothese bedraagt 10 à 15 jaar.

Meer en meer wordt daarom voor het ‘koppel’ gebruik gemaakt van nieuwe materialen die beter glijden, minder wrijven en daardoor trager verslijten. Zo gebruiken we vaak een keramisch kopje, soms ook een keramische binnenpan. We hopen de levensduur van de prothese daarmee boven 15 jaar te brengen.

Soms wordt een metaal-metaal koppel gebruikt. De slijtage ligt in de grootteorde van keramiek/keramiek. Keramiek heeft echter een klein risico op breken (0,03%) dat bij metaal niet bestaat. De eerste gegevens zijn hoopgevend doch resultaten op lange termijn zijn nog niet beschikbaar. Er komen metaalionen vrij. Op korte termijn schijnen die geen problemen op te leveren. Op lange termijn is het effect niet bekend. We gebruiken deze prothese niet bij zwangeren. De metaalionen zouden problemen kunnen opleveren bij nierinsufficiëntie.

In onze afdeling plaatsen we ook metaal/metaal ‘resurfacing’ heupen zonder steel. Surf naar onze website (www.orthopediemiddelheim.be)
voor meer informatie!

Het keramisch kopje kan ook vervangen worden door oxinium. Oxinium is geoxydeerd aluminium. Het combineert de slijtvastheid van keramiek (nagenoeg krasvrij) met de hardheid van metaal. Oxinium is pas enkele jaren op de markt. Ook deze behandeling is dus wat experimenteel.

De arts zal met je bespreken welke combinatie voor jou het meest aangewezen is. Aan de verschillende systemen en materialen zijn uiteraard verschillende prijzen verbonden.

4.  Tegenaanwijzingen

Meestal zullen we geen prothese plaatsen bij

  • sterk beperkte levensverwachting
  • slechte algemene toestand
  • belangrijke vermindering van doorbloeding van het lidmaat
  • extreme gewrichtsverstijving
  • onmogelijke revalidatie (ernstige psychische stoornissen, belangrijke verlammingen).

5.  Voorbereiding voor opname

Tijdens de raadpleging kreeg je een formulier “opnamereservatie”. Dit formulier moet je verder invullen en afgeven aan het Bureel Opname Planning (inkomhal ZNA Middelheim - open op werkdagen van 8u tot 18 u). Dit is de eigenlijke reservatie van je bed in het ziekenhuis!

De volgende onderzoeken zijn nodig vóór de ingreep:

  • een bloedonderzoek;
  • een röntgenfoto van de longen (indien je een foto hebt die minder dan een jaar oud is hoeft die niet opnieuw te worden genomen)
  • een ECG (electrocardiogram)
    (bij patiënten < 50 jaar enkel een bloedonderzoek)

Deze onderzoeken kunnen bij voorkeur gebeuren door de huisarts die je dan de resultaten zal bezorgen.
Indien je ervoor kiest deze onderzoeken bij ons in het ziekenhuis te laten uitvoeren organiseren onze medewerkers dit voor jou. Je zal telefonisch gecontacteerd worden en de preoperatieve onderzoeken zullen in samenspraak met jou geregeld worden.

Preoperatieve onderzoeken in het ziekenhuis (Je hoeft niet nuchter te zijn):
Je schrijft je in aan de balie in de inkomhal.
Je begeeft je naar de balie van de raadpleging orthopedie (gebouw F, niveau 0) waar men je verder de weg zal wijzen.
De onderzoeken gebeuren op de eerste verdieping, vleugel B (voor bloedname en ECG) en op de tweede verdieping, vleugel E (voor de foto’s). Reken erop dat de onderzoeken ongeveer anderhalfuur in beslag nemen.
Meestal zal gevraagd worden je op voorhand aan te bieden bij dr. C. Brands of dr. J. Nagler. Dr. Brands en dr. Nagler zijn internisten. Het is interessant dat één van deze artsen je vóór de ingreep ziet, zodat zij weten welke de eventuele problemen zouden kunnen rijzen tijdens of na de ingreep. Zij zullen ook met jou bespreken welke medicatie je verder mag nemen en welke medicatie voor de ingreep dient te worden gestopt. Bloedverdunnende medicatie en antiflogistica (NSAID's) moeten altijd tien dagen voor de ingreep worden gestopt met uitzondering van de Asaflow/Cardioaspirine en de coxibs (arcoxia, celebrex). Indien je een preoperatief onderzoek moet ondergaan bij dr. Brands of dr. Nagler dien je telefonisch een afspraak te maken als dat nog niet gebeurd is door het personeel van de raadpleging (03 280 24 50).

Indien je huisarts zorgt voor preoperatief ECG, röntgenfoto en bloedname moet je de resultaten naar dr. Brands of dr. Nagler meebrengen. Indien deze onderzoeken bij ons in het ziekenhuis gebeuren komen de resultaten automatisch op de raadpleging van dr. Brands/ dr. Nagler terecht op voorwaarde dat ze minstens één week eerder werden uitgevoerd.
Meestal zijn er bijkomende foto’s nodig van de heup. Ook daarvoor krijg je van je arts een voorschrift. Voor deze foto’s (RX) wordt voor jou een afspraak gemaakt (03 280 24 50)

In uitzonderlijke gevallen zal de chirurg je voor de ingreep naar de raadpleging van de anesthesisten verwijzen. Normaal bezoekt de anesthesist je de vooravond van de ingreep.

Normaal blijf je 8 dagen in het ziekenhuis. Indien je verwacht dat je vanuit het ziekenhuis niet terug naar huis kan (bv. omdat je er helemaal alleen voorstaat) en je wenst een tijdje in een revalidatiecentrum door te brengen moet je vóór je opname contact opnemen met de Sociale Dienst in ZNA Middelheim. De Sociale Dienst is gehuisvest in de inkomhal van het ziekenhuis. Voor de dienst Orthopedie-Traumatologie vraag je naar Johan T’Seyen. Voor de revalidatieperiode kan u ook terecht in andere ziekenhuizen waarmee ZNA Middelheim samenwerkt. De duurtijd van de revalidatie wordt bepaald door de revalidatiearts.

6.  Het verblijf

6.1. De opname

Patiënten worden bij voorkeur de dag van de ingreep opgenomen, soms al op de vooravond van de operatie.
De dag van de opname bied je je aan bij de opnamebalie in de inkomhal. Je zal dan begeleid worden naar vleugel 7E/7D waar je wordt opgevangen door iemand van de verpleging.
Indien je gevraagd wordt om 7 uur ‘s morgens binnen te komen dien je je aan te bieden aan loket ‘10’.
Je zal op 7E opgevangen worden door het verpleegteam onder leiding van Mevr. G. Peeters (7 E – tel. 03 280 37 74). Op 7D word je opgevangen door het verpleegteam onder leiding van Mevr. S. Grauls ( 7D – tel. 03 280 37 73). Er wordt nagekeken of de preoperatieve onderzoeken volledig in orde zijn. Er wordt gevraagd om de thuismedicatie in de verpakking mee te brengen op de dag van de opname.
Vanaf middernacht mag je niet meer eten, drinken of roken. De reden waarom je minstens 8 uur vóór de ingreep nuchter moet blijven is om te voorkomen dat er tijdens de ingreep voedsel of vocht van de maag in de longen terecht komt.


6.2. De operatie

De ingreep gebeurt in principe onder algemene verdoving. Soms gebeurt een combinatie van algemene verdoving en een ruggenprik (=loco-regionale anesthesie, epidurale anesthesie of gecombineerde epidurale + spinale anesthesie).
De ingreep duurt ongeveer anderhalf uur. Er worden geen spieren doorgesneden zodat je redelijk vlug terug zal kunnen stappen. Er zal aan de zijkant van de heup een litteken van ongeveer 15 cm overblijven.

In sommige situaties nemen externe verpleegkundigen (bv. afgevaardigden van orthopedische firma's) deel aan de operatie teneinde de plaatsing van de prothese vlot te laten verlopen. Deze personen werken onder de verantwoordelijkheid van de chirurg.

6.3. Meteen na de operatie

Onmiddellijk na de operatie word je overgebracht naar de uitslaapruimte. Je blijft daar onder toezicht van de anesthesist en van gespecialiseerde verpleging. Het zal minstens 4 à 5 uur duren voordat je terug naar de verpleegafdeling wordt gebracht. Je kan je familie dus best verwittigen dat je pas in de late namiddag of de vooravond terug op je kamer zal zijn.

Als je wakker wordt zal je merken dat je een infuus hebt. Dit dient om medicatie en vocht te kunnen toedienen. Uit de wonde komt er soms een buisje (= een redon) waardoor er bloed en wondvocht kunnen aflopen in een redonfles. De wonde is afgedekt met een drukverband om nabloeden te verminderen.
Waarschijnlijk heb je ook een blaassonde. Dit is een buisje dat via de plasbuis tot in de blaas is gebracht. Via de sonde loopt urine af in een zakje. Soms krijg je toch het gevoel dat je moet plassen. Wees daarover niet bezorgd: de urine loopt automatisch af.


6.4. Herstelperiode op de verpleegafdeling

>Dag 1
Vandaag beginnen we al met de revalidatie. De urinesonde wordt verwijderd.
Het kinesistenteam (Kristin, Shaun en hun medewerkers) zal je een aantal oefeningen aanleren. Je dient zeker niet stil in je bed te blijven liggen, integendeel! Je moet je minstens één keer per uur goed oplichten, om doorligwonden te voorkomen. Probeer in bed zo veel mogelijk te bewegen.
Als je je goed voelt mag je opzitten. Het opkomen gebeurt met de hulp van de verpleging. Maak zo mogelijk gebruik van een voldoende hoge stoel met armleuningen: je kan dan goed met beide armen steunen als je gaat zitten of uit zittende positie rechtkomt.
Onder begeleiding van een kinesist mag je al een paar stappen in de kamer zetten.
Je krijgt een waskom om je al gedeeltelijk zelf te wassen.
Er worden ijspakkingen toegepast.
Je krijgt standaard pijnmedicatie. Indien nodig kan je altijd pijnstilling bijvragen.
Er worden ook systematisch steunkousen aangebracht om je tegen thromboflebitis (=aderontsteking; zie p.11) te beschermen.
Mensen hebben na een ingreep sneller de neiging om een luchtweginfectie op te lopen. Adem goed door en hoest af en toe eens flink! Dit helpt infecties te voorkomen.

>Dag 2
Vandaag gaat het al een stuk beter. Het drukverband, het draineerbuisje of redon (als dat er was) en het infuus worden in principe verwijderd.. Vandaag wordt er een eindje in de gang gewandeld, steeds onder begeleiding van een kinesist.

>Dag 3
Je voelt je een stuk beter. De belangrijkste pijnklachten zijn verdwenen. De dij zal wellicht nog wat gespannen aanvoelen. De kinesist zal je begeleiden bij de gangrevalidatie. Je kan wellicht al tot aan het toilet.

>Dag 4
Vanaf nu zetten we de gangrevalidatie een versnelling hoger. Eerst gebeurt dit met de hulp van een looprek (=rolkader), later met krukken. De kinesist begeleidt je en gaat je opnieuw een aantal oefeningen aanleren. De kinesist zal je tonen welk de beste manier is om in en uit bed te stappen en hoe je het best kunt gaan liggen, zitten, opstaan, steunen en naar het toilet gaan.

>Volgende dagen
De kinesist zal je toelating geven om zelfstandig te beginnen stappen, hetzij met een loopkader, hetzij met krukken, hetzij met één kruk. Eerst stap je alleen in de kamer (je kan dan zelfstandig naar het toilet), later kan je ook in de gang stappen zonder begeleiding van de kinesist.
De kinesist zal je ook leren trappen te bestijgen en af te dalen.
Stilaan probeert het team je terug volledig zelfstandig te laten functioneren. Pijnmedicatie wordt afgebouwd. Bij pijn mag je gerust nog een pijnstiller vragen. Je krijgt dagelijks een spuitje in de buik (Fraxiparine) om flebitis te voorkomen. Je krijgt de gelegenheid dit zelf te leren doen indien je dit wenst. De spuitjes dienen na ontslag nog een 20-tal dagen te worden gegeven. Het is dus handig als je dit zelf kan. Zo niet dien je een thuisverpleegkundige in te schakelen.

Rond dag 5 na de ingreep evalueert de ergotherapeut uw dagelijks functioneren en gaat na waar dit moet worden aangepast aan uw postoperatieve toestand. Er wordt u verteld hoe uw woning, werkomgeving, enz. kunnen worden aangepast.

 

6.5. Ontslag

Rond de 8ste dag na de ingreep ben je voldoende hersteld om terug naar huis te gaan of naar het revalidatiecentrum te vertrekken. Voor je ontslag krijg je nog uitleg van je behandelende arts of een van de assistenten.

Bij ontslag ligt het volgende voor je klaar:
Een brief voor de huisarts met een afspraak om ongeveer 6 weken na de ingreep op controle te komen.
Een brief voor de kinesist(e) met een voorschrift voor kinesitherapie indien de arts dit nodig acht. De kinesitherapie kan van hieruit geregeld worden (te bespreken met Shaun Malone of Kristin van Raemdonck) of je kan ook bij een kinesist van je keuze terecht.
Eventueel een voorschrift voor thuisverpleging, om je nog gedurende 20 dagen elke dag een spuitje Fraxiparine in de buik komen geven. Hij/zij (of uw huisarts) mogen de nietjes verwijderen op de 14e postoperatieve dag.
Een overzicht van de medicatie die je verder moet nemen, opgesteld door een verpleegkundige
Een voorschrift voor de nodige medicatie.

Bij pijn gebruik je best 1 gr Paracetamol. De maximale dagdosis bedraagt 4 gr.

Voorkomen van aderontsteking (thromboflebitis):
Aderontsteking gevolgd door vorming van stolsels die op reis kunnen gaan in het bloedvatenstelsel (thromboflebitis) is een gevreesde verwikkeling na heelkunde ter hoogte van het onderste lidmaat. Dit kan praktisch volledig voorkomen worden door zoveel mogelijk te bewegen na de ingreep, speciale kousen te dragen en het bloed iets te verdunnen. Raadpleeg uw huisarts voor bijkomende informatie.

7. Wat na het ontslag uit het ziekenhuis?

Een aantal activiteiten van het dagelijkse leven veroorzaken extreme bewegingen ter hoogte van het heupgewricht. Om deze extreme bewegingen te vermijden, dient u deze activiteiten heupsparend uit te voeren.

7.1. Gewrichtsparend bewegen

Heupluxatie is het meest voorkomende probleem tijdens de eerste maanden. De nieuwe heupkop schiet daarbij uit de heupkom. Normaal wordt het gewricht goed omsloten door gewrichtskapsel en spieren. Uiteraard zijn deze structuren onmiddellijk na de operatie minder stevig waardoor het gewricht de eerste maanden na de operatie minder stabiel is.

Het luxatierisico bedraagt in onze dienst minder dan 1% voor een primaire prothese. Dit werd wetenschappelijk vastgesteld. Onze resultaten (luxatie, infecties …) worden al jaren vergeleken met een aantal Europese en Amerikaanse toonaangevende centra.

Wat mag je zeker NIET doen?

  • Je mag je benen vooral NIET KRUISEN! (noch in bed, noch als je op een stoel zit!).
  • Plooi je heup nooit meer dan 90 graden (een rechte hoek).
  • Draai je voet niet naar binnen.
  • Ga niet in een te lage stoel of zetel zitten.

Wat moet u vooral wel doen?

  • Spreid de benen steeds bij het veranderen van houding.
  • Leg een kussen in de autostoel, zodat je hoger zit.


Stappen

De meeste patiënten kunnen bij ontslag met één kruk stappen. In sommige gevallen (bijv bij sterk osteoporotisch bot of bij vervanging van een heupprothese zal de arts je vragen gedurende 6 weken na de operatie 2 krukken te gebruiken. Tot de eerste controle-raadpleging is het wenselijk steeds één kruk te blijven gebruiken (aan de andere kant dan de geopereerde heup).
Indien je thuis voldoende rondstapt hoef je de steunkousen niet meer te dragen.
Het is nooit verkeerd nadien een wandelstok te gebruiken wanneer je je wat onzeker voelt, al was het maar om valpartijen te voorkomen.

Verplaatsing in en uit bed
Om in uw bed te stappen gaat u als volgt te werk:

Zet u langs de geopereerde zijde stabiel op de rand van het bed zo dicht mogelijk tegen uw hoofdkussen zodat u voldoende ruimte heeft om uw benen in bed te draaien.
Breng vervolgens uw gezond been onder uw geopereerd been zodat uw benen elkaar kruisen ter hoogte van de enkels.
Steun goed met beide handen op het bed.
Breng beide benen tegelijk in bed.

Als u op uw zijde ligt, leg dan een kussen tussen uw benen ter hoogte van uw knieën.

  

Om uit uw bed te komen gaat u omgekeerd te werk:

Breng uw gezond been onder uw geopereerd been zodat uw benen elkaar kruisen ter hoogte van de enkels.
Steun goed op beide handen en richt uw romp op.
Breng beide benen tegelijk uit bed langs de geopereerde zijde.

  

Persoonlijke hygiëne
Denk steeds aan uw veiligheid. Zoek naar een stabiele uitgangshouding om vallen te vermijden. Dit betekent meestal dat u best gaat zitten. Stap vooraleer u gaat zitten achteruit tot beide benen de zitting van de stoel raken. Plaats vervolgens uw voeten en benen lichtjes uit elkaar en ga dan zitten terwijl u op de armleuningen steunt.

Bij het uitvoeren van het ochtendtoilet aan de lavabo zal u weinig problemen ondervinden. Voer deze handeling aanvankelijk zittend uit om uw geopereerde heup niet te overbelasten.

Het wassen van de voeten verloopt moeizamer. Er bestaan echter manieren om uw voeten toch zelfstandig te kunnen wassen zonder hierbij te ver voorover te buigen:

A. Maak gebruik van een voetbankje:
Plaats uw voet op een voetbankje.
Was uw voet met een spons met verlengde steel.
Droog uw voet af met een grote badhanddoek.
Ga op dezelfde manier te werk voor uw andere voet.

  

B. In het bad of de douche
Plaats een stoel langs uw bad of douche en ga hierop zitten.
Breng uw beide benen in het bad of de douche.
Gebruik een spons met een verlengde steel om uw voeten te wassen.
Droog uw voeten af met een grote badhanddoek zodat u niet te ver naar voor moet buigen.

Kleden
U gaat best zitten om uw broek aan te doen. Breng hierbij eerst uw geopereerd been in de broekspijp en vervolgens uw gezond been. Om uw broek uit te doen, haalt u eerst uw gezond been uit de broekspijp en vervolgens uw geopereerd been. U kunt hierbij gebruik maken van een verlengde schoenlepel voorzien van een kledinghaak. Dit hulpmiddel voorkomt dat u te ver naar voor moet buigen.

Net als voor uw broek, gaat u ook zitten om uw kousen aan of uit te doen. Plaats uw voet op een voetbankje terwijl u uw kous aan- of uitdoet. Er bestaat ook een hulpmiddel om deze activiteit te vereenvoudigen:

  

Ga steeds zitten om uw schoenen aan of uit te doen. Gebruik bij het aandoen van uw schoenen een verlengde schoenlepel zodat u niet naar voor moet buigen. In het begin verdienen schoenen zonder veters de voorkeur.

Zitten
Gebruik liefst een stoel met armleuningen. Stap achteruit tot beide benen de zitting raken. Plaats de benen en voeten uit elkaar en ga pas dan zitten, terwijl je met beide handen op de armleuningen steunt. Kruis nooit de benen in zittende positie. Lage stoelen of zetels worden de eerste maanden best vermeden.

Iets oprapen van de grond
De eerste 3 maanden is hurken verboden. Ook oppassen met diep buigen.

> Om iets op te rapen terwijl u rechtstaat gaat u als volgt te werk:
Neem steun met uw hand langs de geopereerde zijde.
Breng uw geopereerd been achterwaarts.
Buig lichtjes door de knie van uw gezond been terwijl u het voorwerp met uw vrije hand opraapt.

Een grijpstok kan een handig hulpmiddel zijn.

  

> Wanneer u zittend iets wil oprapen, buig dan steeds over de gezonde heup. Buig nooit over de geopereerde zijde!

Verplaatsingen buitenshuis
Stap op een correcte manier in uw auto.

Plaats uw autozetel zo ver mogelijk naar achter.
Steun met één hand op de openstaande deur en met de andere hand op de rugleuning van de zetel.
Ga zitten.
Plaats daarna de hand die steunde op de openstaande deur op het dashboard.
Breng beide benen in de auto.
Zet de zetel terug op zijn plaats.

Om uit uw auto te stappen gaat u omgekeerd te werk:

Plaats uw autozetel zo ver mogelijk naar achter.
Steun met één hand op het dashboard en met de andere hand op uw zetel.
Breng beide benen uit de auto.
Plaats de hand die op het dashboard staat op de openstaande deur en sta vervolgens recht

  

Een heupprothese vormt geen hindernis om een auto te besturen, maar omwille van de verzekering moet u wel voldoende gerevalideerd zijn alvorens terug te rijden. In de praktijk betekent dit dat u 4 à 6 weken na de ingreep in principe terug mag rijden. Raadpleeg uw autopolis om eventuele uitsluitingen bij een ongeval te vermijden.

Fietsen is niet toegelaten gedurende de eerste zes weken, ook niet op een hometrainer. Na die zes weken mag je stilaan beginnen fietsen: best eerst op een hometrainer, waarna je buiten de afstanden geleidelijk opbouwt.
Zwemmen is toegelaten vanaf 3 maanden na de ingreep.

Trap opgaan en afdalen
Zodra u stabiel stapt met 1 of 2 krukken, leert de kinesitherapeut u een trap opgaan en afdalen. U doet dit trede per trede. Uw niet geopereerde been blijft steeds als hoogste staan. Neem voor uw veiligheid steeds de trapleuning vast en neem uw kruk in de vrije hand.
Om een trap op te gaan, zet u eerst uw niet geopereerde been op de hoger gelegen trede. Vervolgens plaatst u tezamen met uw elleboogkruk uw geopereerd been naast het niet geopereerd been. Herhaal deze handeling totdat u boven bent.

Om een trap af te dalen, zet u eerst tezamen met uw elleboogkruk uw geopereerd been één trede lager dan uw niet geopereerd been. Breng daarna uw niet geopereerd been naast uw geopereerd been. Herhaal deze handeling trede per trede totdat u beneden bent.

7.2. Zorg voor de wonde

Zolang de hechtingen of nietjes ter plaatse zijn, is het best de wonde niet nat te maken. Je kan eventueel wel douchen met een perfect waterafsluitende pleister die je in de apotheek kan vinden.
Zodra de hechtingen of nietjes verwijderd zijn mag je wel douchen. Het is dan niet meer nodig om de wonde af te dekken.

7.3. Controles

1e controle-raadpleging: ongeveer 6 weken na de ingreep. Indien er een niet-gecementeerde steel geplaatst werd zal er op dat ogenblik een controlefoto worden gemaakt. Vermoedelijk zal je dan toelating krijgen om in huis zonder kruk te stappen of over te schakelen van twee krukken naar één kruk. Bij langere afstanden wordt er best altijd nog een kruk gebruikt, gewoonlijk tot ongeveer 3 maanden na de ingreep.
2de controle-raadpleging: 3 maanden na de ingreep. Er wordt een controlefoto uitgevoerd als er een gecementeerde steel geplaatst werd.
3de controle-raadpleging: 1 jaar postoperatief
Nadien driejaarlijks, waarbij dan telkens een foto van de heup zal worden uitgevoerd.

8. Prognose en verloop

Een heupprothese is een vervanging en helaas nooit zo goed als een normale heup. In principe moet je pijnvrij zijn en terug een behoorlijke afstand kunnen stappen. Een normaal gewricht voelt men niet. Een heupprothese wordt meestal wel ervaren. Het gaat niet om pijn. Men weet echter dat men een nieuw gewricht heeft.

Na het plaatsen van een heupprothese klagen de meeste mensen van wat moeilijkheden om na langer zitten in gang te geraken (starthinder). Ook ‘s morgens kunnen de eerste passen lastig blijven. Een veel gehoorde klacht is dat het nemen van een wat grotere trede lastig blijft (bijvoorbeeld op- en afstappen van bus of tram). Je moet in staat zijn om een normale trap vlot te bestijgen en af te dalen.

Zoals hoger uitgelegd werd is een heupprothese aan slijtage onderhevig. Slijtage is van veel factoren afhankelijk. In de eerste plaats is er de kwaliteit van het gebruikte materiaal. Verder is de manier van plaatsing zeer belangrijk en tenslotte zal de slijtage sterk afhankelijk zijn van de manier waarop de heup gebruikt wordt. Hoe actiever men is, hoe meer de prothese belast wordt en hoe sneller de slijtage evolueert. Overgewicht is een oorzaak van snellere slijtage.

Het is dus noodzakelijk om met een heupprothese relatief “voorzichtig” te leven. Bij normaal gebruik en normale belasting kan men een levensduur van 10 tot 15 jaar verwachten. Vermoedelijk gaan de nieuwe materialen langer mee.

9. Mogelijke complicaties

Hoewel er in meer dan 95% een goed resultaat bereikt wordt is ook het plaatsen van een heupprothese niet zonder enig risico. Er zijn risico’s van de anesthesie en risico’s gebonden aan het plaatsen van de heupprothese zelf. De belangrijkste worden opgesomd:

9.1. Mogelijke complicaties door de ingreep zelf

Het is niet onmogelijk dat er naar aanleiding van de verdoving wat misselijkheid optreedt of je rillingen vertoont bij het ontwaken. Er kan allergie optreden op gebruikte medicatie. In zeldzame gevallen ziet men tijdens of na anesthesie hartproblemen, cerebrale verwikkelingen of longproblemen. Er is mogelijk tijdelijk smaak- en geurvermindering. De belangrijkste complicatie die zich kan voordoen is een longembolie. Daarom worden alle maatregelen getroffen om dit te voorkomen: medicatie, steunkousen en snel terug beginnen bewegen.

9.2. Mogelijke complicaties te maken met de prothese

  • aanhoudende pijn
  • thromboflebitis
  • infectie (dit komt in minder dan 2% van de gevallen voor)
  • loslating van prothese
  • breuken rond de prothese (zeker bij botontkalking)
  • verminderde beweeglijkheid
  • luxeren van de prothese (de heupkop schiet uit de pan);
  • zenuwletsels (uitrekking of compressie). Dit is een reëel, maar wel beperkt risico dat zich vooral voordoet bij moeilijke operaties.

10. Kostprijs

Het grootste gedeelte van de factuur wordt door de gemeenschap gedragen en betaald via je ziekenfonds. Nochtans blijft er een deel door je te betalen. Om je onaangename verrassingen te besparen, geven wij een idee van de kosten die je zelf moet dragen.

Er zijn kosten die elke patiënt moet dragen (= persoonlijk aandeel), ongeacht welke kamertype je hebt gekozen: Opleg voor verblijf, medicatie, anti - trombosekousen, forfaits voor foto’s, het laboratorium en eventueel voor een pijnpomp. Uiteraard verschilt de medicatie van patiënt tot patiënt!
Elke patiënt draagt een deel van de totaalkost voor de prothese, afhankelijk van de gebruikte combinatie. Zie onderstaande tabel:

Kom Steel   Koppel   Totaal   Eigen aandeel
Niet gecemtenteerd   Niet gecementeerd     plastiek-ceramiek 2 260€ 610€
Niet gecemtenteerd   Niet gecementeerd  ceramiek- ceramiek 2 570€ 850€
Niet gecemtenteerd   Niet gecemtenteerd   Metaal – metaal (big ball) 3 220€   795€
Niet BHR (resurfacing) Gecementeerd BHR (resurfacing) Metaal-metaal 2 680€  1 275€

Door een wetswijziging op 1 april 2010 is de prijs van de meeste prothesen verlaagd. Vroeger werd revisiemateriaal zeer slecht vergoed door het RIZIV. Sinds 1.4.2010 is ook dit sterk verbeterd. Desondanks blijft er een meerprijs voor sommige prothesetypes. Bij heupvervanging kan dus niet gegarandeerd worden dat àl het materiaal door het RIZIV terugbetaald wordt.

Voor een resurfacing metaal/metaal prothese zal je 1.275 euro moeten opleggen (bovenop de andere kosten). De meeste hospitalisatieverzekeringen betalen daarvan de helft terug (informeer je op voorhand!).

Een oxinium heupkopje kost 500,00 euro en wordt door de meeste hospitalisatieverzekeringen niet terugbetaald.

In ZNA kunnen artsen patiënten die op eigen verzoek in een eenpersoonskamer worden opgenomen een supplement van 100% of 200% aanrekenen. Je arts zal je daarover informeren en je zal bij opname een formulier moeten tekenen dat je daarmee akkoord gaat.

Opdat je je een idee zou kunnen vormen over de totaalprijs zit er achteraan deze brochure een voorbeeld waarbij uitgegaan werd van de prijs van een ‘standaard prothese’, dit wil zeggen combinatie van een ongecementeerde pan + steel, plastieken insert en keramisch kopje
(= de meest gebruikte combinatie).

Voor de meest recente tarieven wat verblijf betreft verwijzen we naar de onthaalbrochure die je bij opname krijgt. Het personeel van de Balie Opname Planning kan je meer gedetailleerde informatie geven over de kostprijs.

Indien je een hospitalisatieverzekering hebt dekt die meestal het grootste deel van de kosten (afhankelijk van de polisvoorwaarden – zie ook hoger). Informeer hiervoor tijdig bij je verzekeraar/ziekenfonds!

11. Ondersteunende diensten

Indien je nog andere wensen hebt, aarzel niet je te wenden tot het team van zorgverleners dat klaarstaat om voor je te zorgen. Het ziekenhuis kan allerlei vormen van ondersteuning bieden, bijvoorbeeld een tolk.
Voor het regelen van alle zorgen na je ontslag kan je best terecht bij de sociale dienst: Sociale Dienst: 03 280 23 72.

12. Bij problemen

Wanneer er zich thuis problemen voordoen of als je ongerust bent kan je uiteraard bij je huisarts terecht. Indien je je huisarts om één of andere reden niet kan bereiken, kan je steeds contact opnemen met iemand van hospitalisatievleugels 7E (03 280 37 74) of 7D (03 280 37 73) of naar de Spoed van ZNA Middelheim komen. Daar is 24 uur op 24 uur een artsenteam aanwezig.

13. Vragen

Indien je nog vragen hebt, aarzel niet ze te stellen. Zowel je huisarts, je chirurg, kinesist en verpleging zijn zeker bereid om je uitleg te verschaffen.
Indien je dit wenst mag je op voorhand komen kennismaken met de verpleegeenheid en de mensen die voor je zullen zorgen. Er bestaat zelfs de mogelijkheid om een praatje te maken met een patiënt die de ingreep al achter de rug heeft en nu aan het herstellen is. Het zal je wellicht geruststellen.

Deze brochure is bedoeld om goed geïnformeerd aan je heupavontuur te beginnen. Mogelijk heb je na het lezen ervan meer schrik dan voorheen. Besef dat de opname voor de meeste patiënten beter meevalt dan ze hadden gevreesd. Er wordt in ons ziekenhuis regelmatig gepeild naar patiëntentevredenheid. Deze peilingen gebeuren onafhankelijk (externe audit). Sinds jaren scoren we daarmee zeer hoog: meer dan 95% van onze patiënten is tevreden tot zeer tevreden over het verblijf in onze afdeling! Nationaal bedraagt dit percentage 85%.

We wensen je een aangenaam verbliijf in ZNA Middelheim, een vlotte genezing en een prima resultaat!

Deze brochure kwam tot stand met de medewerking van dr. Karl Brabants, dr. Peter Mertens, de hoofdverpleegkundigen Gerd Peeters en Sonia Grauls, de heer Wim Van de Waeter en medewerkers Leen Gonnissen en Toon Uyttersprot (klinisch paden). Hartelijk dank!

14. Voorbeeld van het kostenplaatje
Dit is een fictief voorbeeld van mogelijke kosten (in Euro):

 

eenpersoonskamer

Biskamer (2 pers.)

Gemeenschappelijke kamer (4 pers.)

 

Voorbeeld: 8 dagen

 Voorbeeld: 8 dagen

Voorbeeld: 8 dagen

 

RIZIV

persoonlijk aandeel

Supple-
ment

RIZIV

persoonlijk aandeel

Supple-
ment

RIZIV

persoonlijk aandeel

Supple-
ment

Verblijf (hotel+verpleging)

3296

175

440

3296

175

165

3296

139

 

Prothese

1700

 610

 

1700

 610

 

1700

610

 

Apotheek (excl. Prothese)

310

 60

 

310

 60

 

310

60

 

Ereloon chirurg

783

 

783

783

 

 

783

 

 

Ereloon anesthesie

448

 

448

448

 

 

448

 

 

Andere erelonen

589

36

589

589

60

 

589

 

 

(oa. kiné, labo, forfaits)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Totaal

7126

905

2260

7126

905

geen

7126

905

 geen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

totaal eigen aandeel:

 

 

3165

 

 

905

 

 

905

 

15. Checklist om zelf aan te vullen

Er moet vóór de operatie heel wat gebeuren. Dit lijstje zal je helpen niets te vergeten.

De aangevinkte zaken moeten gebeuren vóór de operatie. Zet in de tweede kolom een kruisje naast die dingen die je in orde hebt gebracht.

 

De volgende zaken dient u in orde te maken
(in te vullen door het ziekenhuis)

In orde
(zelf bij te houden)

Bloedonderzoek

RX Thorax

ECG

Afspraak maken bij dr.  Brands

Afgeven formulier “opname reservatie”

Bezoek dr. Brands

RX heup en bekken laten nemen

Bezoek aan anesthesist

Bezoek aan de Sociale Dienst

Bron fotomateriaal:
- Smith and Nephew, Inc.: Anthology Primary Hip System. 2006
- Ingrid Roosen, ZNA kinesitherapie